Nằm ở vị trí giao thoa giữa vùng Đồng bằng sông Hồng và đại ngàn Tây Bắc, thiên nhiên đã ban tặng cho Ninh Bình một địa hình vô cùng đặc biệt: có núi đá vôi dựng đứng, có đầm lầy ngập nước và những cánh đồng phù sa màu mỡ. Chính sự đa dạng của địa lý đã hun đúc nên một nền ẩm thực Ninh Bình vừa mang nét thanh nhã của vùng đồng bằng, vừa đậm đà, hoang sơ của sản vật núi rừng.
Những đặc sản ở Ninh Bình không cầu kỳ về mặt hình thức như ẩm thực cung đình, cũng không quá cay nồng như miền Trung. Chúng chinh phục người ăn bằng sự tươi ngon nguyên bản của nguyên liệu, bằng bàn tay khéo léo và kinh nghiệm chế biến được truyền qua nhiều thế hệ dân gian.
Ninh Bình có đặc sản gì? Top 8 món ngon không thể bỏ qua
Vùng đất này còn giấu trong lòng mình một kho tàng mỹ vị bình dị mà vô cùng tinh tế. Dù trên các trang tin tức tổng hợp 24h có hàng ngàn gợi ý du lịch, thì trải nghiệm vị giác trực tiếp giữa đất trời sông núi vẫn là điều không gì thay thế được.
Nếu bạn đang lên kế hoạch cho chuyến hành trình sắp tới và băn khoăn Ninh Bình có đặc sản gì để thưởng thức, hãy cùng bước vào không gian của những món ăn chứa đựng trọn vẹn mặn mòi, ngọt ngào của vùng đất linh thiêng này.
Dưới đây là 8 thức quà tuyệt vời nhất mà bạn nhất định phải thử để chuyến đi của mình thêm trọn vẹn:
Dê núi Ninh Bình
Nói đến danh sách món ngon Ninh Bình, thịt dê núi luôn chễm chệ ở vị trí đầu tiên. Dê ở đây không nuôi trong chuồng trại thông thường mà được chăn thả tự do trên các dãy núi đá vôi. Hằng ngày, chúng di chuyển liên tục qua những vách đá leo dốc và ăn các loại cây thuốc quý, nhờ đó thịt dê vô cùng săn chắc, ít mỡ và có vị ngọt đậm đà rất đặc trưng. Người ta chế biến dê núi thành hàng chục món ăn hấp dẫn như dê tái chanh thanh mát ăn kèm lá đinh lăng, dê nướng tảng thơm phức, dê hấp sả hay cà ri dê ăn cùng bánh mì nóng hổi.
Cơm cháy giòn rụm
Tôi vẫn thường xướng tên cơm cháy mỗi khi ai đó hỏi Ninh Bình có đặc sản gì đặc biệt nhất sau những chuyến đi dài. Món ăn này là sự kết hợp tài tình giữa nếp hương nấu trong nồi đồng đúc dày, ép thành lớp cháy vàng ươm rồi đem phơi khô và chiên ngập dầu giòn tan. Cơm cháy ngon nhất là khi chấm cùng nước sốt tim cật dạt dào vị ngọt hoặc sốt dê núi sóng sánh béo ngậy. Ngoài ra, các loại cơm cháy chà bông đóng gói cũng là lựa chọn tuyệt vời để mua về làm quà cho người thân.
Ốc núi Ninh Bình
Ốc núi Ninh Bình là sản vật hiếm có vì chúng chỉ xuất hiện vào mùa mưa (từ tháng 4 đến tháng 8) tại các hang động đá vôi. Loài ốc này sống trong kẽ đá, thức ăn chính của chúng là các loại cỏ dại và thảo dược mọc trên núi nên thịt ốc rất dai, giòn, ngọt thanh và thoảng hương thơm nhẹ như mùi thuốc bắc.
Người ta thường chế biến ốc núi bằng cách hấp cùng gừng sả, xào sả ớt hoặc làm gỏi. Khi thưởng thức, bạn chỉ cần chấm từng con ốc vào chén nước mắm gừng ớt cay nồng là đủ để cảm nhận trọn vẹn sự tinh túy của đất trời.
Mắm tép Gia Viễn
Nhiều thực khách phương xa thường thắc mắc đặc sản ninh bình là gì mà lại khiến những bữa cơm gia đình trở nên đậm đà đến thế. Câu trả lời chính là mắm tép Gia Viễn – món ăn gắn liền với vùng sông nước ven đầm Vân Long. Mắm tép có màu đỏ tươi đẹp mắt, quyện hòa vị ngọt đậm đà của tép riêu cùng chút chua nhẹ và thơm nồng của thính gạo. Mắm tép chưng cùng thịt ba chỉ thái hạt lựu ăn kèm cơm nóng hay dùng làm nước chấm cho các món rau luộc, thịt luộc đều khiến bữa ăn trở nên tròn vị vô cùng.
Cá kho gáo
Quả gáo là loại quả mọc hoang ở các khe núi, ao hồ Ninh Bình, có vị chua thanh dịu nhẹ và hơi chát. Khi đem kho cùng cá trắm hoặc cá chép ngọc, quả gáo không chỉ khử sạch mùi tanh mà còn tạo nên màu đỏ nâu vô cùng hấp dẫn. Thịt cá kho chắc nịch, thấm đượm vị chua dịu của quả gáo cùng mỡ cá béo ngậy, đọng lại dư vị sâu lắng đủ để thực khách nhận ra Ninh Bình có đặc sản gì khiến người ta đắm say đến thế mỗi khi ăn cùng bát cơm trắng nóng hổi.
Xôi trứng kiến Nho Quan
Nho Quan là vùng núi đồi nơi cư trú của loài kiến đen. Vào khoảng tháng 2, tháng 3 âm lịch, người dân địa phương lại vào rừng đánh trứng kiến về để đồ xôi. Trứng kiến nhỏ như hạt gạo, có màu trắng đục. Khi thưởng thức lúc xôi còn nóng hổi, từng hạt trứng kiến vỡ tan tạo vị béo ngậy đặc trưng, quyện cùng độ dẻo thơm của nếp nương và hương thơm phức của hành phi mỡ hành, mang lại trải nghiệm ẩm thực vô cùng mới lạ.
Nem chua Yên Mạc
Được phát triển từ công thức nem chua Cung đình Huế thời nhà Nguyễn, nem chua Yên Mạc mang một nét quyến rũ rất riêng. Nem được làm từ thịt lợn quả mông thái sợi tỉ mỉ chứ không xay nhuyễn, trộn cùng bì lợn và thính gạo rồi gói trong lá ổi, lá chuối. Nem có độ dai sần sật, vị chua thanh tự nhiên, thoảng mùi thơm của thính và vị chát nhẹ của lá ổi. Bất kỳ ai đang tò mò Ninh Bình có đặc sản gì mang về làm quà đều sẽ gật gù tâm đắc khi thưởng thức nem chua Yên Mạc cuốn cùng lá sung, lá đinh lăng và chấm tương ớt.
Rượu Kim Sơn
Để bữa tiệc ẩm thực Ninh Bình thêm trọn vẹn, không thể thiếu đi ly rượu Kim Sơn nồng nã. Rượu được nấu từ gạo nếp, nước giếng khoan và men thuốc bắc gia truyền gồm 36 vị. Tuy có nồng độ khá cao nhưng rượu uống vào rất êm, không gây đau đầu và tỏa ra hương thơm nức của nếp mới. Đây là thức uống hoàn hảo để nhâm nhi cùng các món dê núi, nem chua hay ốc núi trong những dịp hội ngộ bạn bè.
Kinh nghiệm thưởng thức và mua quà dành cho du khách
Để chuyến đi trọn vẹn mà không phải đắn đo Ninh Bình có đặc sản gì thích hợp mang về làm quà, bạn nên lưu ý một số kinh nghiệm thực tế sau:
- Chọn địa điểm uy tín
Với các món ăn thưởng thức tại chỗ như thịt dê hay cơm cháy sốt dê, hãy chọn các nhà hàng lâu đời ở khu vực TP. Ninh Bình hoặc gần khu du lịch Tràng An, Tam Cốc để đảm bảo nguồn nguyên liệu tươi ngon nhất.
- Kiểm tra hạn sử dụng
Khi chọn mua nem chua Yên Mạc hay mắm tép Gia Viễn, hãy chú ý ngày sản xuất vì đây là những sản phẩm lên men tự nhiên, không sử dụng chất bảo quản nên thời gian sử dụng ngắn.
- Ưu tiên đóng gói gọn nhẹ
Cơm cháy chà bông và rượu Kim Sơn là hai món dễ bảo quản, giữ được lâu và vận chuyển xa rất thuận tiện, cực kỳ phù hợp để làm quà biếu.
Kết luận
Dù bạn là một kẻ lãng du ưa khám phá hay một thực khách khó tính, vùng đất Cố đô vẫn luôn biết cách chiều lòng vị giác của bạn bằng những hương vị tinh tế nhất. Sau chuyến hành trình trải nghiệm, chắc chắn bạn đã tìm được lời giải đáp hoàn hảo cho thắc mắc Ninh Bình có đặc sản gì rồi đúng không? Hãy một lần đến đây, mở rộng tâm hồn và thưởng thức trọn vẹn những mỹ vị tuyệt vời của đất trời nơi này.
Nguồn: Sưu tầm